2007/Jul/17

เยื้อเยื่อเกี่ยวพัน
(connective tissue)

ลักษณะเฉพาะ - ประกอบด้วยเซลล์ที่เรียงตัวอยู่ห่าง ๆ กัน และสารที่ไม่ใช่เซลล์ เรียกว่า เมทริกซ์
(matrix) นอกจากนี้ยังประกอบด้วยเส้นใย (fiber) 3 ชนิด ได้แก่ เส้นใยคอลลาเจน
(collagen fiber) เส้นใยอิลาสติก (elastic fiber) เส้นใยเรติคิวลาร์ (reticular fiber)
แทรกอยู่ในเมทริกซ์ ช่วยทำให้แข็งแรงยิ่งขึ้น

หน้าที่

- เชื่อมโยงยึดเหนี่ยวอวัยวะและโครงสร้างต่าง ๆ ของร่างกายให้อยู่รวมกัน และ
ค้ำจุนร่างกาย

-ประกอบด้วยเซลล์เรียงกันอยู่ห่างๆ อยู่ในสารระหว่างเซลล์ (matrix) ที่มีปริมาณมาก สารระหว่างเซลล์ประกอบด้วยเส้นใย และสารประกอบที่มีลักษณะใสและมีความหนืด

v เนื้อเยื่อเกี่ยวพันเป็นเนื้อเยื่อที่พบแทรกอยู่ระหว่างเนื้อเยื่อชนิดอื่นๆ

v ทำหน้าที่พยุงและยืดเหนี่ยวให้เนื้อเยื่อเหล่านั้นคงรูปและอยู่รวมกันได้

v ประกอบด้วยเซลล์เรียงกันอยู่ห่างๆ อยู่ในสารระหว่างเซลล์ (matrix) ที่มีปริมาณมาก สารระหว่างเซลล์ประกอบด้วยเส้นใย และสารประกอบที่มีลักษณะใสและมีความหนืด

เซลล์ในเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน

เนื้อเยื่อเกี่ยวพันประกอบด้วยเซลล์หลายชนิด แต่ละชนิดทำหน้าที่แตกต่างกันไป ได้แก่

Fibroblast เป็นเซลล์ที่ทำหน้าที่สร้างเส้นใยชนิดต่างๆ

Adipose cell เป็นเซลล์ที่สะสมไขมัน

Macrophage มีหน้าที่ทำลายสิ่งแปลกปลอม

Mast cell เป็นเซลล์ที่มีรูปร่างกลมหรือรูปรี ภายในมีแกรนูลย้อมติดสีม่วงเข้มบรรจุอยู่ เซลล์มาสต์ทำหน้าที่สร้างสาร heparin และ histamine

plasma cell ทำหน้าที่สร้างแอนติบอดีที่มีความสำคัญในระบบภูมิคุ้มกัน

white blood cell or leukocytes เป็นเซลล์ที่แทรกเข้ามาในเนื้อเยื่อเกี่ยวพันจากเส้นเลือด ทำหน้าที่ทำลายสิ่งแปลกปลอมที่เข้ามาในร่างกาย

ฯลฯ

เส้นใยในเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน

เส้นใยในเนื้อเยื่อเกี่ยวพันมีอยู่ด้วยกัน 3 ชนิด ได้แก่

Collagen fiber มีลักษณะเป็นเส้นเหนียวแข็งแรง อยู่รวมกันเป็นมัดใหญ่

Elastic fiber เป็นเส้นใยที่มีความยืดหยุ่นมาก แตกเป็นแขนงย่อยส่งไปเชื่อมกับแขนงของเส้นอื่น

Reticular fiber มีลักษณะคล้ายเส้นใยคอลลาเจน แต่เป็นเส้นบางกว่ากระจายอยู่ทั่วไป เส้นใยชนิดนี้จะมองไม่เห็นถ้าย้อมด้วยสีย้อมเนื้อเยื่อทั่วไป ต้องย้อมด้วยสี silver stain

เนื้อเยื่อเกี่ยวพันอาจแบ่งออกได้เป็นหลายชนิดตามลักษณะพิเศษเฉพาะของเซลล์และสารระหว่างเซลล์ เช่น

1. เนื้อเยื่อเกี่ยวพันชนิดโปร่งบาง (Loose or areolar connective tissue)

2. เนื้อเยื่อเกี่ยวพันชนิดแน่นทึบ (Dense connective tissue)

3. เนื้อเยื่อไขมัน (Adipose tissue)

4. กระดูก (Cartilage)

5. กระดูก (Bone)

6. เลือด (Blood)

Loose or Areolar connective tissue

เนื้อเยื่อเกี่ยวพันโปร่งบาง หรือ แอรีโอล่าร์

เนื้อเยื่อนี้เชื่อมหนังกับกล้ามเนื้อ หรือเชื่อมกล้ามเนื้อกับกล้ามเนื้อ matrix อ่อนและเหนียว มี collagen fiber และ elastic fiber

Dense connective tissue, tendon

เนื้อเยื่อเกี่ยวกันแน่นทึบ, เส้นเอ็นต่างๆ

Tendon เนื้อเยื่อยึดระหว่างกระดูกต้องการความแข็งแรงมาก matrix เต็มไปด้วย collagen fiber ซึ่งเป็นเส้นขนานกัน ยึดไม่ได้

สำหรับ ลิกาเมนต์ (ligaments) เป็นเนื้อเยื่อเกี่ยวพันแน่นทึบ ซึ่งยึดกระดูก 2 ท่อนเข้าด้วยกันอยู่ตามข้อต่อของกระดูก ใน matrix จะมีเส้นใยชนิด elastic fiber มาก เห็นเป็นสีเหลือง เส้นใยมีลักษณะเป็นเส้นขนานกัน แต่มีกิ่งแยกออกไปเชื่อมกับเส้นใยใกล้เคียง ยึดได้

เนื้อเยื่อไขมัน (adipose tissue)

เป็นเนื้อเยื่อเกี่ยวพันที่สะสมไขมันโดยเซลล์สร้างเส้นใยเกือบทั้งหมดทำหน้าที่เป็นแหล่งสะสมไขมัน เนื้อเยื่อไขมันมักอยู่ปะปนกับ areolar connective tissue

กระดูกอ่อน (cartilage)

อยู่ตามบางส่วนของโครงกระดูก และมักอยู่ตามข้อต่อของกระดูกซึ่งมีการสัมผัสกันอยู่เสมอๆ

Matrix ไม่มีเส้นใยอยู่ พบอยู่ตามข้อต่อของกระดูกต่างๆ เยื่อกั้นจมูก (Nassal septum) หลอดลม และกระดูกอ่อนของซี่โครง

Fibrocartilage

Matrix เต็มไปด้วย collagen fiber พบตามข้อต่อของกระดูกสันหลัง (intervertebral disk) และข้อต่อของกระดูกอื่นๆ

กระดูก (Bone)

กระดูก เป็นเนื้อเยื่อเกี่ยวพันชนิดพิเศษมีลักษณะแข็ง เพราะมีผลึกไฮดรอกซีอะพาไทต์ (hydroxyapatite) เข้ามาเสริมในสารระหว่างเซลล์

กระดูกเป็นส่วนประกอบสำคัญของโครงร่าง เป็นส่วนห่อหุ้มป้องกันอวัยวะภายใน และเป็นที่เก็บสะสมของเกลือแคลเซียมอีกด้วย

Ø กระดูกประกอบด้วย เซลล์ที่เป็นตัวสร้างเส้นใย และ matrix

Ø เซลล์กระดูกเรียกว่า osteocyte มีลักษณะที่แตกต่างกับเซลล์กระดูกอ่อนคือมีแขนงยื่นเป็นเส้นเล็กๆออกไปรอบเซลล์ ฉะนั้น รอบๆ lacunar จึงมีร่องให้แขนงของเซลล์แทรกตัวอยู่ด้วย เรียกว่า canaliculi

Ø กระดูกมีเส้นเลือดผ่านเข้าไปหล่อเลี้ยง โดยเซลล์กระดูกมาเรียงล้อมรอบช่องที่ทอดไปตามยาวของกระดูก ที่เรียกว่าช่อง Harversian canal ซึ่งภายในมีเส้นเลือดที่จะส่งอาหารผ่านไปตามช่อง canaliculi ไปถึงตัวเซลล์ได้

Ø ช่อง Harversian canal หนึ่งจะต่อกับอีกช่องหนึ่ง ทางช่องที่อยู่ตามแนวขวาง เรียกว่าช่องVolkmanns canal

Ø การเรียงตัวของเซลล์กระดูกแบบนี้เรียกว่า Harversians system

ในภาพเป็นโครงสร้างของท่อลม (trachea) ซึ่งประกอบด้วยเนื้อเยื่อหลายชนิดประสานอยู่รวมกัน แต่ละชนิดมีลักษณะเฉพาะ เพื่อทำหน้าที่พิเศษได้อย่างมีประสิทธิภาพ

Comment

Comment:

Tweet


ขอบคุณากค่ะbig smile big smile big smile
#20 by รัตนาพร (103.7.57.18|202.28.35.245) At 2012-12-11 14:09,
ขอบคุณค่าๆๆconfused smile
#19 by dukdik (118.172.40.118) At 2012-01-17 21:17,
very good !!
#18 by ^_^ (110.164.231.106) At 2011-01-21 08:11,
#17 by (202.28.120.203) At 2010-09-13 08:44,
question question
#16 by PIAS (119.42.94.198) At 2010-09-01 14:34,
#15 by (203.172.201.71) At 2010-08-16 11:47,
ขอบคุนค่ะ
#14 by tan_JJlover At 2010-03-16 03:58,
ขอบคุณมากคะ เป็นการเสริมความรู้ในบทเรียนได้ดีมาก หวังว่าจะสอบได้ A เพี้ยงๆๆbig smile
#13 by แมงปอ (202.12.97.100) At 2009-09-18 18:05,
บอล์คคอมเม้นสวยดีเน้อ


-*-
#12 by กรูส์ร้องเพลงไทย (117.47.90.29) At 2009-07-08 15:16,
ระบบเนื่อเยื่อเกียวพันหายากมากconfused smile
#11 by กรูส์ร้องเพลงไทย (117.47.90.29) At 2009-07-08 15:15,
ดีมากbig smile confused smile
#10 by ทืท (112.142.234.125) At 2009-06-13 16:13,
ดีมากbig smile confused smile
#9 by ทืท (112.142.234.125) At 2009-06-13 16:13,
ขอบคุนมากคะ

เข้าใจง่ายดีคะจะสอบอยุพอดี
#8 by (202.28.68.201) At 2009-03-09 15:59,
ขอบคุณครับ


อ่านเข้าใจง่ายมากเลยครับbig smile
#7 by ปอม (61.90.70.178) At 2009-02-26 22:57,
thx a lot ka^^
easy to get it and very interested :D

big smile
#6 by canadienne99 (74.59.12.26) At 2009-02-19 20:04,
open-mounthed smile open-mounthed smile wink double wink cry
#5 by (202.44.135.35) At 2008-07-27 23:47,
ศัพท์Engแปลเป็นไทยช่วยได้มาก เพราะโง่ Eng มากๆๆๆ.... เข้าใจง่ายมากขึ้น
#4 by TookTa เด็กพระนครเหนือ (202.44.45.19) At 2008-07-12 13:02,
big smile open-mounthed smile confused smile sad smile angry smile tongue question embarrassed surprised smile wink double wink cry
#3 by vomit (124.121.123.22) At 2007-12-09 11:54,
#2 by (203.150.112.102) At 2007-12-02 20:52,
บล๊อกสวยดี มีความรู้มากเลยครับ
ขอบคุณที่ให้ความรู้ดีๆแบบนี้
อัพบล๊อกบ่อยๆด้วยนะครับ ไว้จะมาอ่านอีกนะครับ
#1 by หนุ่มบ้านนา (203.154.74.7 /192.168.0.102) At 2007-10-01 12:41,