2007/Jul/17

เนื้อเยื่อบุผิว (epithelial tissue)

การแบ่งชนิดของเนื้อเยื่อบุผิวอาศัยหลัก 2 ประการ คือ

1. แบ่งตามจำนวนชั้นของเซลล์

simple epithelium ประกอบด้วยเซลล์เรียงกันเป็นชั้นเดียว

pseudostratified epithelium ประกอบด้วยเซลล์เรียงกันเป็นชั้นเดียวบนเยื่อรองรับฐาน แต่มีเพียงบางเซลล์เท่านั้นที่สูงถึงผิวหน้าด้านบน

stratified epithelium เซลล์เรียงซ้อนกันหลายชั้น

2. แบ่งตามรูปร่างของเซลล์ที่อยู่ชั้นบนๆ ได้แก่

-รูปร่างแบนบาง (squamous)

-รูปเหลี่ยมลูกบาศก์ (cuboid)

-รูปแท่งทรงกระบอก (columnar)







Simple squamous epithelium, Bowmans capsule

บริเวณ cortex ของไตมี Bowmans capsule เป็นวงกลมหุ้ม Glomerulus ซึ่งเป็นกระจุกเส้นเลือดฝอย ที่ Bowmans capsule เป็นเยื่อบุผิว simple squamous

Squamous epithelium, from cheek

เป็นเซลล์ที่มีลักษณะแบน บางมาก ตัวอย่างเช่น เยื่อบุผิวข้างแก้มในปาก

Stratified squamous epithelium






Stratified squamous epithelium

เป็นเซลล์ซ้อนกันหลายชั้นด้วยกัน ชั้นล่างซึ่งอยู่ติดกับ Basement membrane นั้นใหญ่และแบ่งตัวอย่างรวดเร็ว กลายเป็นเซลล์ใหม่ที่เล็กและบางกว่าอยู่ด้านนอก เซลล์ชั้นนอกนั้นตายและหลุดไปเรื่อยๆ ตัวอย่างเช่น เยื่อบุผิวข้างแก้มในปาก หลอดอาหาร และที่ผิวหนังของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ขี้ไคล และขี้รังแคก็คือเซลล์ผิวชั้นบนที่ตายแล้ว และหลุดออกมา

บริเวณ cortex ของไต นอกจากจะเห็น Bowmans capsule แล้ว ยังมีหลอดไตเล็ก (convoluted tubules) ขดไปขดมา ซึ่งท่อเหล่านี้เป็นเยื่อบุผิว simple cuboidal


Simple columnar epithelium, เยื่อบุผิวในลำไส้

เซลล์มีขนาดสูงมากกว่ากว้าง มักอยู่ตามส่วนของร่างกายที่ทำการสร้าง secretion หรือสำหรับดูดของบางอย่าง เช่น อาหารที่ย่อยแล้ว เช่น เยื่อบุผิวข้างในลำไส้ เป็นต้น


Pseudostratified ciliated columnar, from trachea




เนื้อเยื่อบุผิวในบางแห่งของร่างกาย เยื่อหุ้มเซลล์ของเซลล์ชั้นบนสุดมีการเปลี่ยนแปลงเป็นซิเลีย เรียกว่า ciliated epithelium ซิเลียเคลื่อนไหวได้และทำหน้าที่เกี่ยวกับการส่งผ่านสารที่ผิวเซลล์ เนื้อเยื่อที่มีซิเลียพบที่เยื่อบุผิวของท่อทางเดินปัสสาวะ และท่อทางเดินหายใจ


เซลล์เยื่อบุผิวบางชนิดอาจเปลี่ยนแปลงไปทำหน้าที่ต่างๆ เช่น สร้างเซครีชัน เรียกว่าต่อม (gland) ในกรณีที่เซลล์เดียวสร้างเซครีชัน เรียกว่า ต่อมเซลล์เดียว (unicellular gland) ตัวอย่างเช่น โกเบลตเซลล์ (globlet cell) ที่เยื่อบุผนังลำไส้ ทำหน้าที่สร้างเมือกภายในเซลล์เต็มไปด้วยเมือกที่สร้างขึ้นและพร้อมที่จะขับออก



Glandular epithelium secretes products, e.g. milk, hormones


ในกรณีที่เซลล์เยื่อบุผิวอยู่ต่อกันเป็นกลุ่มทำหน้าที่สร้างเซครีชั่นส่งออกไปตามท่อหรือเข้าสู่กระแสเลือดโดยตรง เรียกว่า ต่อมหลายเซลล์ (multicellular gland)


เซลล์เยื่อบุผิวบางชนิดอาจเปลี่ยนแปลงไปทำหน้าที่รับความรู้สึก เรียกว่า neuroepithelial cell เช่นเซลล์ที่ปุ่มรับรส (taste bud) เซลล์เปลี่ยนเป็นรูปกระสวยหัวท้ายแหลม
ด้านบนมีซิเลีย

Comment

Comment:

Tweet


ขอบคุณมากสุดยอดเลย.....คนทำเก่งมากมากangry smile question
#38 by ออ (158.108.159.174) At 2010-08-05 22:36,
ดีดีมากมากคัพ
#37 by เจียง (202.12.97.100) At 2010-08-05 21:59,
ผมขอ ขอบคุณมากๆกับเว็ปไซต์นี้
ให้ความรู้กับผมมากๆที่ได้เรียนรู้
เหมือนกับเนื้อหาที่ได้เรียนในห้องเรียน
ทำให้ผมเข้าใจในการเรียนในห้องด้วยโดยเอาความรู้นี้ไป น่าสนใจมากๆ ให้กำลังใจคนที่ทำ
ยากให้มีแบบนี้ตลออดไป big smile big smile big smile 0848584614
#36 by ฮาซัน (202.29.32.130) At 2010-08-01 13:12,
very niceconfused smile
#35 by The giff (27.55.152.161) At 2010-07-19 15:08,
very niceconfused smile
#34 by The giff (27.55.152.161) At 2010-07-19 15:08,
ขอบคุณสำหรับข้อมูลopen-mounthed smile open-mounthed smile
#33 by เด็กสัตว์โคราช (124.157.226.115) At 2010-07-07 09:16,
สุดยอดเลย
big smile
#32 by Subowza (117.47.40.206) At 2010-07-03 16:49,
ขอบคุณมากเลยค่ะ

ได้ประโยชน์มากเลยbig smile
#31 by (124.121.183.175) At 2009-12-17 19:52,
ขอบคุณค่ะ
#30 by (125.25.203.81) At 2009-12-06 18:12,
เนื้อหาดีนะคะ แต่ว่าทำความเข้าใจยากหน่อย
น่าจะมีบรรยายมากกว่านี้sad smile
#29 by แมงปอ (202.12.97.100) At 2009-09-18 17:14,
ดเว้สเง่หสอห
ด่เส
สเ
ดาสเเ
#28 by *-* (113.53.34.125) At 2009-09-13 20:03,
#27 by (117.47.72.32) At 2009-08-17 12:24,
#26 by (117.47.72.32) At 2009-08-17 12:24,
#25 by (117.47.72.32) At 2009-08-17 12:23,
เยี่ยมม !!!
#24 by เด็ก A (124.121.137.105) At 2009-08-06 16:18,
มีรูปภาพประกอบน่าสนใจมากคะ ทำให้จำง่ายขึ้น confused smile
#23 by อิๆๆ (202.28.78.171) At 2009-07-31 17:57,
เป็นอีกหนึ่งเว็บไซต์ที่มีประโยชน์มากเลยครับแต่อยากให้มีเนื้อหาประกอบกับรูปภาพให้ละเอียดมากกว่านี้ครับ ขอบคุณครับที่มอบสิ่งดีๆให้มีประโยชน์มากครับเพราะผมจะสอบพรุ่งนี้แล้วopen-mounthed smile
#22 by 99 (202.28.78.171) At 2009-07-31 17:55,
รูปสวยมากค่ะ

^____^

เยอะด้วย
#21 by fibonacci (202.12.97.100) At 2009-07-29 16:00,
ได้ความรู้มากเลย

#20 by 101 (202.44.135.242) At 2009-07-28 11:20,
ชอบใจมากเลยเว็บให้สาระconfused smile
#19 by ฟ้า (202.44.32.9) At 2009-07-14 15:43,
ช่วยลงเรื่อง การแบ่งเชลล์ด้วยนะครับ
#18 by (125.25.222.22) At 2009-06-23 20:10,
ขอบคุณนะครับ ที่ให้ความรู้ สุดยอดครับ
#17 by (125.25.222.22) At 2009-06-23 20:09,
#16 by (125.25.222.22) At 2009-06-23 20:08,
ดีมากเลยค่ะ ถ้าช่วยชี้ส่วนประกอบต่างๆด้วยก็จะดีที่สุดเลยค่ะ
#15 by (117.47.91.5) At 2009-06-10 18:00,
ขอบคุณครับopen-mounthed smile
#14 by unlook (114.128.51.34) At 2009-06-02 17:00,
#13 by (114.128.76.54) At 2009-05-23 14:06,
ขอบคุณมากเลยนะค่ะ

ดีมากเลยค่ะ
#12 by เบน (222.123.248.63) At 2009-05-13 10:13,
what's a kind of u...thx a lot ka^^

c super ;)open-mounthed smile open-mounthed smile open-mounthed smile
#11 by canadienne99 (74.59.12.26) At 2009-02-19 20:28,
น่าสนใจมั่กมากค่ะ ให้สาระความรุ้มากมายอีกด้วยนะค่ะ ขอบคุณนะค่ะ
#10 by Yungying (61.7.174.64) At 2008-09-01 14:15,
โครตเหมาะเลย
#9 by (202.44.135.35) At 2008-07-28 00:11,
ขอบคุณนะ พุ่งนี้สอบอันนี้พอดีเลย
#8 by Vet71 (124.122.133.210) At 2008-07-27 19:15,
เนื้อหาสุดยอดไปเลย เข้าใจง่าย น่าสนใจ..open-mounthed smile open-mounthed smile
#7 by ปนัดดา (คนสุรินทร์) (202.29.30.250) At 2008-07-09 12:08,
..เยี่ยมไปเลย..open-mounthed smile open-mounthed smile
#6 by เด็กเรียน (202.29.30.250) At 2008-07-09 11:30,
#5 by (58.137.30.250) At 2008-06-24 10:32,
ขอบคุณค่ะที่นำความรู้มาเผยแร่ให้คนอื่นได้มีความรู้
#4 by (202.143.159.178) At 2008-06-20 10:17,
ยอดจริงๆ เป็นกำลังใจให้สร้างสรรค์งานดีๆครับ
#3 by Sakchai (203.113.57.73) At 2008-01-24 16:40,
ยอดจริงๆ เป็นกำลังใจให้สร้างสรรค์งานดีๆครับ
#2 by Sakchai (203.113.57.73) At 2008-01-24 16:40,
ให้ความรู้มากๆๆเลยครับเนี่ย
อื ไม่รู้ว่าใครเป็นคนทำเนี่ย!?!
เก่งมากๆๆครับ
#1 by -:-N&n-:- (203.146.63.189) At 2007-08-13 22:54,