2007/Jul/17

เนื้อเยื่อประสาท (nervous tissue)

เซลล์ประสาท (neuron หรือ nerve cell)

เซลล์ประสาทเป็นโครงสร้างที่สำคัญของระบบประสาท ทำหน้าที่รับและส่งกระแส

ความรู้สึกหรือกระแสประสาท (impulse) ไปตามอวัยวะต่างๆของร่างกาย เซลล์ประสาท

ประกอบด้วยตัวเซลล์ (cell body หรือ nerve cell body) และใยประสาท (cell process หรือ

nerve fiber) ตัวเซลล์ประสาทประกอบด้วยนิวเคลียส ไซโตพลาสซึม (cytoplasm) หรือ นอยโรพ

ลาสซึม (neuroplasm) ที่เป็นส่วนของเหลวในนิวเคลียส และมีออร์แกนเนลล์ต่างๆ เช่น ไมโตคอน

เดรีย เอ็นโดพลาสมิกเรคติคิวลั่ม กอลจิบอดี้ และ Nissles bodies เป็นต้น เซลล์ประสาทมีรูปร่าง

และขนาดที่แตกต่างกัน เช่นมีรูปวงรี รูปวงกลม หรือเป็นรูปดาว เป็นต้น ใยประสาท คือส่วน

ของเซลล์ประสาทที่แยกหรือแตกแขนงออกมาจากตัวเซลล์โดยทั่วไปจะเป็นส่วนของไซโตพลาสซึมที่แตกแขนงออกมาจากตัวเซลล์ ใยประสาทสามารถแบ่งออกได้เป็น 2 ชนิด คือ เด็นไดรท์

(dendrite) และ เอ๊กซอน (axon)

1. เด็นไดรท์ เป็นส่วนของใยประสาทที่ยื่นออกมาจากตัวเซลล์ เมื่อแตกออกจากตัวเซลล์

จะมีการแตกแขนงเป็นกิ่งก้าน คล้ายกับการแตกกิ่งก้านของต้นไม้ เซลล์ประสาทแต่ละเซลล์อาจมี

ส่วนของเด็นไดรท์มากกว่า 1 แขนงก็ได้ เด็นไดรท์มักเป็นใยประสาทแขนงสั้นๆ ทำหน้าที่นำกระแสประสาทเข้าสู่ตัวเซลล์ ใกล้ๆกับเด็นไดรท์ของเซลล์ประสาทตัวหนึ่งจะมีส่วนของเอ๊กซอนของเซลล์ประสาทอีกตัวหนึ่งมาติดอยู่ใกล้ๆเสมอ

2.เอ๊กซอนเป็นส่วนของใยประสาทที่ยื่นออกมาจากตัวเซลล์เช่นเดียวกับเด็นไดรท์ แตกต่าง

กันที่แต่ละเซลล์ประสาทจะมีเอ๊กซอนเพียงอันเดียวเท่านั้น ทำหน้าที่นำกระแสประสาทออกจากตัว

เซลล์ ลักษณะของเอ๊กซอนจะเป็นท่อนหรือเป็นท่อยาวๆ อาจมีการแตกกิ่งแขนงได้บ้าง เอ๊กซอนที่มีขนาดยาวๆมักถูกหุ้มด้วยเยื่อไขมันประเภท sphingomyelin เรียกว่าเยื่อไมอิลิน (myelin sheath)

ทำหน้าที่ป้องกันอันตรายให้แก่ใยประสาท เป็นอาหารให้แก่เซลล์ประสาทที่ยาวๆ และเป็น

ฉนวนไฟฟ้า มีผลทำให้เกิดความต่างศักย์ไฟฟ้าระหว่างภายนอกและภายในเอ๊กซอนซึ่งเกี่ยวข้อง

ในการนำกระแสประสาท ลักษณะของเยื่อไมอิลินชีสที่หุ้มเอ๊กซอนจะหุ้มอยู่มีลักษณะเป็นปล้องๆ

ทำให้เกิดรอยต่อของเยื่อไมอิลิน เรียกว่า Node of ranvier การเคลื่อนที่ของกระแสประสาทบน

เอ๊กซอนที่มีเยื่อไมอิลินหุ้มจะมีลักษณะกระโดดเป็นช่วงๆ ระหว่าง Node of ranvier ที่ต่อกันอยู่ ทำ

ให้การนำกระแสไฟฟ้าบนเอ๊กซอนที่มีเยื่อไมอิลินหุ้มเกิดขึ้นได้รวดเร็วกว่าเอ๊กซอนที่ไม่มีเยื่อไมอิลิน

สามารถแบ่งเอ๊กซอนออกเป็น 2 ประเภทตามลักษณะโครงสร้างของเยื่อหุ้ม คือ ใยประสาทที่มีเยื่อหุ้ม (myelinated nerve fiber ) และใยประสาทที่ไม่มีเยื่อหุ้ม (nonmyelinated nerve fiber) ใน

ระบบประสาทส่วนกลางเยื่อไมอิลินจะถูกสร้างจากเซลล์ประสาทพวก oligodendroglia ที่ยื่นส่วน

ของเซลล์ออกมาพันรอบเอ๊กซอนของเซลล์ประสาท โดยจะไม่มีชั้นนอยริเล็มม่า(neurilema)

ปรากฏให้เห็น แต่ในระบบประสาทส่วนปลายเซลล์ประสาทจะมีเยื่อหุ้มเรียกว่านอยริเล็มม่า

(neurilema) ซึ่งสร้างมาจาก Schwann cell เซลล์ประสาทที่ไม่มีเยื่อหุ้มสามารถแบ่งออกตาม

หน้าที่เป็น 3 ประเภทคือ เอ๊กซอนของเซลล์ประสาทรับความรู้สึก (sensory nerve fiber) เอ๊กซอน

ของเซลล์ประสาทสั่งการ (motor nerve fiber) และ เอ๊กซอนของเซลล์ประสาทที่ทำหน้าที่ประสาน

(associative neuron หรือ associative nerve fiber) ซึ่งเป็นเซลล์ประสาทที่พบในสมองและไขสันหลังเท่านั้น

ลักษณะเฉพาะ

- ประกอบด้วยเซลล์ประสาท (neuron) ที่มีรูปร่างคล้ายดาว มีตัวเซลล์ (cell body)
และแขนงของเซลล์ (cell process) ได้แก่ เดนไดรต์ (dendrite) และแอกซอน (axon)
นอกจากนี้ยังมีเซลล์เกี่ยวพันประสาท (neuroglia) อีกหลายชนิดแทรกอยู่ระหว่าง
เซลล์ประสาทด้วย

หน้าที่

- เซลล์ประสาททำหน้าที่รับและส่งกระแสความรู้สึกไปยังส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย และ
ควบคุมการทำงานของอวัยวะต่าง ๆ ภายในร่างกายด้วย เซลล์เกี่ยวพันประสาท
ทำหน้าที่ค้ำจุนเซลล์ประสาทให้อยู่คงที่และให้อาหารแก่เซลล์ประสาท แต่ไม่มีหน้าที่
เกี่ยวกับการนำกระแสความรู้สึก

ตำแหน่งที่พบ - พบทั่วทั้งร่างกาย
การจัดจำแนก

- ชนิดของเซลล์ประสาทแบ่งได้ตามจำนวนแขนงของเดนไดรต์ เช่น เซลล์ประสาท
หลายขั้ว (multipolar neuron) จะมีแขนงของเดนไดรต์หลายแขนง นอกจากนี้ยังแบ่ง
เซลล์ประสาทตามหน้าที่ได้ 3 ชนิด ได้แก่ เซลล์ประสาทที่ทำหน้าที่รับความรู้สึก
(sensory neuron) เซลล์ประสาทที่ทำหน้าที่นำคำสั่ง (motor neuron) และเซลล์
ประสาทที่ทำหน้าที่เชื่อมต่อเซลล์ประสาทสองเซลล์หรือมากกว่า เรียกว่า
อินเตอร์นิวรอน (inter-neuron)

Comment

Comment:

Tweet


ขอบคุณค่ะ big smile
#17 by tatim (10.9.150.87, 202.28.120.204) At 2012-03-12 23:35,
big smile
#16 by ฟ้าใส (182.52.52.146) At 2010-07-05 19:37,
angry smile เนื้อหาไม่มีตามที่ต้องการเลย
#15 by เม (114.128.251.115) At 2010-05-29 09:03,
embarrassed embarrassed
#14 by ่่ (110.164.147.170) At 2010-02-18 19:15,
#13 by (202.149.25.225) At 2009-11-11 18:37,
aggie44 kku
#12 by (202.12.97.100) At 2009-07-02 21:28,
question
#11 by (202.12.97.100) At 2009-07-02 21:28,
sad smile
#10 by (125.27.38.64) At 2009-05-28 18:23,
#9 by (125.27.38.64) At 2009-05-28 18:23,
ขอบคุงค่ะ
#8 by loveeunhyuk At 2009-05-26 20:25,
big thx naa ^^
#7 by canadienne99 (74.59.12.26) At 2009-03-11 09:36,
double wink
#6 by (125.24.106.163) At 2008-05-15 17:28,
#5 by (125.24.106.163) At 2008-05-15 17:28,
ดีมาก
#4 by (125.24.111.193) At 2008-03-10 14:17,
#3 by (125.24.111.193) At 2008-03-10 14:17,
เนื้อหาดีมากเลยค่ะ ขอบคุณค่ะ
#2 by (202.29.83.66) At 2008-02-24 15:20,
เนื้อหาดีนะคับ เยอะใช้ได้แบ่งเป็นบท ๆ ผมไม่ตินะคับเรื่องเนื้อหา ผมว่าโอเคใช้ได้ แต่เว็บผมแนะนำอ่ะคับเพราะว่าเรียนเอกคอมมา การวางเนื้อหาผมว่าอย่าหนักไปขวาเลยคับเพราะว่ามันจะต้องเลื่อนไปข้างขวาซึ่งจะไม่สะดวกในการอ่าน แล้วก็ลิ้งค์อยู่ขวาน่ะคับ คนที่มาเยี่ยมชมคนอื่น ๆ อาจจะไม่สามารถเข้าลิ้งค์ที่มีอยู่ได้คับ ไงเต็ม 10 ผมให้ 9 ละกัน เพราะน้องเค้าก็ไม่ได้เรียนคอมมาโดยตรงคับ แค่นี้ก็ดีแล้วล่ะ
#1 by BoYMcMCooL (222.123.134.30) At 2007-09-13 20:42,